Stanisław Szmajzner

Stanisław Szmajzner, znany także jako Szlomo Szmajzner, urodził się 13 marca 1927 roku w Puławach. Był więźniem niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Sobiborze i członkiem tamtejszego Sonderkommando. Trafił do obozu w wieku 15 lat, gdzie pracował jako złotnik. Wykonywał dla esesmanów przedmioty ze złota zrabowanego ofiarom, między innymi grawerowane sygnety i ozdobne uchwyty do pejczy.

Uczestniczył w organizacji i przebiegu powstania w Sobiborze, które wybuchło 14 października 1943 roku i zakończyło się ucieczką około 300 więźniów. W ramach przygotowań dostarczył współwięźniom trzy karabiny z niemieckiego magazynu, a podczas walki zastrzelił ukraińskiego strażnika. Po ucieczce przeżył atak na grupę ocalałych, udając martwego. W 1947 roku wyemigrował do Brazylii. W 1978 roku zidentyfikował ukrywającego się tam Gustava Wagnera, zastępcę komendanta SS-Sonderkommando Sobibor. Napisał książkę wspomnieniową „Inferno in Sobibor”. Zmarł 3 marca 1989 roku w Goiânii.

Na podstawie artykułu „Stanisław Szmajzner” z polskiej Wikipedii, licencja CC BY-SA 4.0. Opis udostępniamy na tej samej licencji.